College gesneuveld – CKenG neemt initiatief tot nieuw bestuur

Donderdagavond hebben de VVD en D66 gebroken met het College van Castricum. Beide partijen trokken hun wethouder terug, nadat bleek dat een motie van wantrouwen tegen D66-wethouder Klijnstra kon rekenen op een meerderheid in de Raad. De motie was ingediend door de voltallige oppositie en vloeide voort uit de financiële perikelen in de gemeente, waar Klijnstra voor verantwoordelijk was. Als coalitiepartij hecht CKenG eraan om onze visie op het gebeuren te geven.

CKenG wil inwoners niet de dupe laten worden

In december werd duidelijk dat er sprake was van hiaten in de financiële Planning & Control cyclus van de gemeente. De zaak kwam aan het rollen doordat de overschrijding van uitgaven aan de inhuur van externen zichtbaar werden in de 3e Bestuursrapportage, die in december aan de Raad werd aangeboden. Dat leidde tot een stevig debat met de portefeuillehouders Financiën en Personeel & Organisatie op 17 december. Onze fractie heeft die avond een aantal malen gevraagd naar het doorijl-effect in 2016, maar daar geen antwoord op gekregen op basis waarvan wij ons zorgen moesten maken. Met de toezegging dat het probleem een incidenteel karakter had, excuses van beide portefeuillehouders en een gele kaart begon de Raad met een gerust gevoel aan het kerstreces.

Dat dachten wij althans, want daags voor Kerst verscheen er een artikel in het Noordhollands Dagblad, waarin de heren Klijnstra en Mans werden geciteerd. In dat artikel stelden zij dat de overschrijdingen juist wel een structureel karakter hadden en dat de Raad maar moest gaan nadenken over een nieuwe ronde van bezuinigingen. Met andere woorden: het bestuur heeft de interne organisatie niet op orde en daardoor heeft Castricum straks mogelijk geen zwembad meer voor haar inwoners. Als partij die de voorzieningen en faciliteiten voor onze gemeenschap hoog op de agenda heeft staan, weigerde CKenG akkoord te gaan met een route waarvan de inwoners de dupe zouden kunnen worden.

Analyse en oplossingen

De commotie rondom de jaarwisseling heeft geleid tot een groot aantal vragen van verschillende fracties. Voor CKenG heeft altijd voorop gestaan dat wij twee rondes door wilden:

  1. Een heldere analyse van de problemen: wat is er nu eigenlijk aan de hand, hoe heeft dat kunnen ontstaan en wat zijn de onderliggende oorzaken van de problemen die nu via de cijfers zichtbaar zijn geworden. Maar ook: wat zijn de verwachtingen voor 2016 en mogelijk latere jaren, en staan ons nog meer verrassingen te wachten?
  2. Hoe gaan die problemen opgelost worden? Daarmee bedoelen wij dan niet het verschuiven van Monopolygeld van het ene virtuele potje naar het andere, maar de koe bij de horens vatten waar het de onderliggende oorzaken betreft.

Sindsdien is er een hoop gebeurd, maar zonder duidelijkheid. Allereerst kregen wij op 15 januari de financiële analyse toegestuurd. Op 2,5 pagina ging het College in op de overschrijdingen bij de inhuur van externen. Deze analyse lichtte een tipje van de sluier op, maar vertelde niet alles. Een week later mochten wij de antwoorden op onze schriftelijke vragen ontvangen. Daarbij hetzelfde beeld: sommige vragen werden niet of slechts ten dele beantwoord. Waarom deze mist? Sinds 17 december stonden de schijnwerpers op het onderwerp, de Raad had zich erin vastgebeten en pers en publiek keken mee. CKenG is altijd een groot voorstander van transparant bestuur, en in dit geval vroeg de situatie daar nog nadrukkelijker om.

Hoe kan het zijn dat Raadsleden met een goed gevoel voor cijfers, waarvan sommigen al jaren meelopen, de indruk hadden dat er dubbeltellingen in de getallen zaten? Waarom hebben wij daar twee weken eerder ook al een heel Raadsdebat aan moeten wijden? Bij wijze van gunst werd ons toen een toelichting door de financieel manager beloofd. Zodat de Raadsleden alsnog konden begrijpen wat er in de analyse van 2,5 pagina stond. Dankzij de toelichting, die afgelopen maandag plaatsvond, werden een aantal zaken nu wél duidelijk.

Doorschuiven naar BUCH

Van de schriftelijke vragen, die CKenG had ingediend, luidde vraag 9: “welke beren ziet u nog meer op de weg?” Onder 9c vroegen wij specifiek naar “mogelijk reeds ingeboekte, maar nog niet gerealiseerde bezuinigingen”. Als antwoord kregen wij: “Ja, er is nog sprake van nog te realiseren taakstellingen op de personele formatie”. Verder niks, helemaal niks. Geen bedrag of ten minste een indicatie. Totdat de financieel manager afgelopen maandag een sheet laat zien waaruit blijkt dat het om 400.000 Euro gaat. Dat is toch niet de manier om de Raad mee te nemen in een analyse en in het oplossen van problemen?

Bij die 4 ton zal het ook niet blijven. Er hangt nog een cao-verhoging van 4,5 ton boven de markt, evenals € 210.000 onvoorziene verhoging van de ABP-premie en dus de € 87.000 overschrijding op de inhuur externen. Tezamen bijna 1,2 miljoen die wij straks in juni gaan teruglezen in de 1e Bestuursrapportage van 2016. Het zijn niet allemaal zaken waar je per definitie wat aan kunt doen als gemeentebestuur, maar je kunt er wel open en transparant over communiceren. Dus ook op momenten dat de Raad er even niet zijn tanden inzet.

De vraag is dan ook waarom het loopt zoals het loopt. Verwachtte de wethouder soms nog een paar meevallers omdat de gemeente meer snippergroen zou hebben verkocht dan verwacht en hoopte hij de plussen tegen de minnen te kunnen wegstrepen, zodat we in die 1e Berap ongeveer op 0 uitkomen? Is dat de afgelopen jaren, bij vorige Beraps, dan ook op die manier gebeurd? En hoe zat het met de strategische agenda van het zojuist gevallen College? Het is nog ruim tien maanden tot aan het Kerstmis. Daar gaan nog zes weken zomerreces vanaf. Vertrouwden de wethouder Financiën en de Burgemeester erop dat iedereen zich deze periode rustig zou houden, zodat we ongeschonden in januari deel gaan uitmaken van de BUCH-organisatie en dat de huidige, onderliggende problemen zich dan vanzelf zouden gaan oplossen? Of dat de onderliggende problemen dan juist deel zouden gaan uitmaken van een grotere massa en daarmee minder zichtbaar zouden zijn? Maar hoe kijken onze partnergemeenten dan tegen zo’n bruidsschat aan? Of hebben zij vergelijkbare problemen, die wij als Raad in Castricum dan weer niet kennen?

Geen Monopolygeld maar werkelijke oplossingen

Terug naar de oplossingen voor de gemeente Castricum in het huidige kalenderjaar. Wat stelde de wethouder Financiën voor om de problemen aan te pakken? Wij benoemen ze even:

  1. terugdringen van de inhuur, waardoor een directe besparing wordt gerealiseerd, maar zich mogelijke andere problemen aandienen;
  2. verschuiven van 2 ton budget die bedoeld was voor jeugdhulp;
  3. gebruik maken van een meevaller ad. € 133.000 die zich aandiende in de geplande uitgaven aan ICT.

Maar naast het schuiven met Monopolygeld misten wij oplossingen voor de onderliggende oorzaken, zoals:

  • alle tijd die gaat zitten in vergaderingen over BUCH, waarbij er externen moeten worden ingehuurd om de dagelijkse werkzaamheden uit te blijven voeren. Dit terwijl er al 9 kwartiermakers zijn benoemd en een interim directeur, waarvoor ook al geld was gereserveerd.
  • het hoge ziekteverzuim, met name op de afdelingen Welzijn en Dienstverlening en de dreiging dat de medewerkers die nu nog wel actief zijn, bezwijken onder de druk waardoor het probleem alleen maar toeneemt.
  • het gebrek aan grip op de Planning & Control cyclus en de onduidelijke rapportages aan de Raad.

Om de zaak in beweging te krijgen waren er in de aanloop naar het debat van donderdag zeven moties ingediend, waarvan vier door CKenG. Daar kwam na een schorsing dus nog de motie van de gezamenlijke oppositiepartijen bij, waarin het vertrouwen in wethouder Klijnstra werd opgezegd. D66 had daarop de coalitie in stand kunnen houden door een andere kandidaat naar voren te schuiven, maar koos ervoor om op te stappen. Ook de VVD liep vervolgens weg voor haar verantwoordelijkheid door met het College te breken.

Hoe nu verder?

De overige twee wethouders, Leo van Schoonhoven (CKenG) en Ans Pelzer (PvdA), blijven samen met Burgemeester Mans op hun post. CKenG zal als grootste partij tijdens de laatste verkiezingen het initiatief nemen om tot een nieuw bestuur voor de gemeente Castricum te komen. Daarbij staat voor ons voorop dat het te vormen College van buiten naar binnen gaat werken (zich dus laat inspireren door onze inwoners) en dat de warmte in de bestuurscultuur wordt hersteld. De financiële huishouding moet op orde worden gebracht, om vervolgens niet langer het beleid te domineren maar te ondersteunen. Vrijdag wordt een begin gemaakt met de gesprekken daarover.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *